Wormer- en Jisperwater

Onderzoek & Monitoring

In de 1^e  fase van het project Wormer- en Jisperwater is gestart met veldexperimenten, laboratoriumexperimenten en een gebiedsdekkende monitoring van de waterkwaliteit.

Het onderzoek heeft tot doel om de volgende vragen te beantwoorden:

• Welke maatregelen of combinaties daarvan hebben een voldoende gunstig effect op de waterkwaliteit?
• Welke maatregelen zijn vanuit waterkwaliteit- en beheeroogpunt geschikt om op te schalen naar de rest van het Wormer- en Jisperveld en onder welke voorwaarden?
• Welke ecologische waterkwaliteiten (streefbeelden) zijn voor het Wormer- en Jisperwater als geheel haalbaar?
• Wat zijn de consequenties van opschaling van maatregelen voor het waterbeheer en het agrarisch natuurbeheer?

Het onderzoek kan worden onderverdeeld in experimenten op proeflocaties in het veld, experimenten in het laboratorium en een gebiedsbrede monitoring gedurende de looptijd van het onderzoek.

Op 5 locaties in het veld zijn proefvakken ingericht, waarin door verschillende niveaus van isolatie wordt gekeken naar de herkomst van bagger en de effecten daarvan op de waterkwaliteit. Daarnaast wordt op een proeflocatie gekeken naar de omstandigheden waaronder veenvorming kan plaatsvinden. Ook worden op weer een andere proeflocatie de effecten van droogval van een watergang in beeld gebracht. Tenslotte is een zogenaamd enclosure experiment ingericht waarin in polycarbonaat cilinders die in een sloot zijn geplaatst de effecten van verschillende slibdiktes op de waterkwaliteit worden bepaald.

Foto:  Een van de cilinders uit het enclosure experiment

In het laboratorium zijn een doorstroomexperiment en een incubatie-experiment ingezet. In het doorstroomexperiment wordt op laboratoriumschaal onderzocht wat het effect is van het doorspoelen van een sloot met boezemwater, regenwater en brak water. In het incubatie-experiment wordt voor verschillende typen terrestrische veenbodems onderzocht welke bodemfactoren bepalend zijn voor veenafbraak, zowel aeroob als anaeroob.

In de gebiedsdekkende monitoring worden gedurende de looptijd van het onderzoek gebiedsdekkende metingen aan water- en bodemkwaliteit verricht. Bij de analyse van deze metingen zal onder andere worden bekeken welk effect reeds uitgevoerde maatregelen uit het uitvoeringsprogramma van Wormer- en Jisperwater (baggeren, aanleg riolering, automatisering inlaatbeheer, langdurige isolatie en aanleg van baggerdepots) hebben op de water- en bodemkwaliteit.

Doel

• Achterhalen van ontbrekende gegevens (ontwikkelingen in procesparameters, waterkwaliteit en eventueel soorten);
• Bepaling effecten van getroffen maatregelen in de proefgebieden, in praktijkproeven (onderwaterdrains en afdekken waterbodem met zand) en in het gehele Wormer- en Jisperveld;
• Toetsen hypothesen waterkwaliteit (interne en externe eutrofiering);
• Beoordelen van de visstand op de gewenste ontwikkeling.

Beoogd resultaat

Inzicht in effectiviteit en nut en noodzaak opschaling van maatregelen naar het gehele Wormer- en Jisperveld.