Wormer- en Jisperwater

Baggeren

De kwaliteit van het water in het Wormer- en Jisperveld is sterk achteruit gegaan door de grote hoeveelheid bagger. De bagger maakt het water troebel. Het verwijderen van de bagger leidt tot een direct zichtbare verbetering van de waterkwaliteit.

Hoe ontstaat bagger

Bagger ontstaat door het afsterven van plantenresten en door afbraak van veen. Bagger zorgt voor vertroebeling, voor vermeerdering van voedingsstoffen en voor verlaging van de zuurstofgehalten in het oppervlaktewater. Dat geheel aan processen veroorzaakt algenbloei en eutrofiëring.

Aanpak

Er wordt door het hoogheemraadschap al langer gebaggerd in het Wormer- en Jisperveld. Het ging daarbij echter om het regulier onderhoud. In 2006 is een totaal baggerplan gemaakt voor het hele gebied. Het baggeren gebeurt in afgebakende baggerblokken (zie het kaartje hieronder). De gebaggerde gebieden worden voorzien van slibschermen, zodat ze niet direct weer vollopen met bagger uit niet gebaggerde gebieden. Op deze wijze wordt op systematische wijze het totale gebied met duurzaam resultaat gebaggerd.

Van 2006 tot en met 2009 zijn de baggerblokken 1 t/m 3 uitgebaggerd. Bij deze blokken is alle bagger uit de sloten verwijderd, tot ongeveer 10 cm boven de bodem. De achterblijvende laag van 10 cm bagger is om te voorkomen dat het veen beschadigd en laat bovendien het veen afgedekt woordoor het minder snel afbreekt. Na onderzoeken in het veld is gebleken dat ondanks de achtergebleven laag, de bagger extra snel aangroeit tot een redelijk stabiele laag van ongeveer 30 tot 40 cm bagger. Met deze kennis zullen we in fase 2 onze aanpak aanpassen.

Uitvoeringsplanning

De uitvoering van het baggerwerk vindt plaats in blokken. Blokken 1 t/m 3 zijn inmiddels gebaggerd. In fase 2 gaan we verder met de blokken 4 en 5. Voor deze blokken worden nu plannen gemaakt. Hierbij nemen we de ervaringen uit fase 1 mee. Het eerste baggerwerk van fase 2 is in 2010 uitgevoerd met het uitbaggeren van de Noorderganssloot in blok 4. Voor deze bagger was nog ruimte beschikbaar in een depot uit fase 1. De uitvoering van de rest van blok 4 en 5 wordt nu voorbereid. Het baggerplan kunt u hier bekijken. We zijn nu bezig met de voorbereidingen voor de uitvoering, zoals het uitvoeren van diverse onderzoeken naar de kwaliteit en kwantiteit van de bagger, zoeken naar bergingsmogelijkheden en het aanvragen van de benodigde vergunningen.

Baggeren alleen is niet genoeg

Zolang de afbraak van veen doorgaat, is baggeren slechts een tijdelijke oplossing. Na verloop van tijd ontwikkelt zich weer een nieuwe baggerlaag. Er moet telkens opnieuw worden gebaggerd, tot er geen afbreekbaar veen meer beschikbaar is.
Baggeren is daarom vooral zinvol in combinatie met activiteiten die de afbraak van veen tegengaan, zoals vermindering van bepaalde stoffen in het water, bijvoorbeeld sulfaat. Dit kan worden bereikt door de inlaat van 'gebiedsvreemd' water, zoals uit het Noord-Hollandsch Kanaal, te verminderen en regenwater zo veel mogelijk in het systeem vast te houden. Ook het verminderen van de nitraatuitspoeling uit de graslanden komt de kwaliteit van het oppervlaktewater ten goede.

Zwavelonderzoek

Wilt u de resultaten van het zwavelonderzoek van de Gezondheidsdienst voor dieren bekijken dan kan dat via onze pagina Onderzoek en Monitoring.